HENDEK İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ 
 
                                    TARİHÇE                   
Osmanlı döneminde ormanların korunması ve süreklilik prensibine göre işletilmesi için en hızlı ve en köklü önlemlerin alınması kararlaştırılmıştır. Bu gaye ile düşüncelerinden ve yapacağı tavsiyelerden istifade etmek üzere Avusturya'dan Ormancılık Müşaviri olarak uzman Hermann Veith 1914 yılında Türkiye'ye getirilmiştir.
Veith, 1914 yılında, Türkiye'nin değişik bölgelerindeki ormanlarda incelemeler yapmış ve hazırladığı raporlarda ormandan faydalanmanın Orman Amenajman Planlarına göre yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Veith, bir Orman Amenajman Kanununun çıkarılması, bu kanuna uygun bir Amenajman Yönetmeliğinin hazırlanması, bu yönetmeliği uygulayacak Amenajman Teşkilatının ve Amenajman Heyetlerinin kurulması işleri ile de uğraşmıştır
 
"Ormanların Usulü İdare-i Fenniyeleri Hakkında Kanun" adını taşıyan ilk orman amenajmanı kanunu 1917 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun öngördüğü Orman Amenajman Yönetmeliği Tasarısı, Avusturya ormancılığında uygulanan Amenajman Yönetmeliği esaslarına dayanılarak Orman Müşaviri H Veith tarafından 1917 yılında kaleme alınmıştır.
 
Orman Amenajman Kanununun ve Orman Amenajman Yönetmeliğinin gerektirdiği işleri yapmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne bağlı ilk Amenajman Şube Müdürlüğü ile ilk Amenajman Heyeti  1917 yılında kurulmuştur.
 Bu heyet beş Avusturyalı ve beş Türk Orman Yüksek Mühendisinden oluşmuştur (josef PINSKER, Franz STUMFOHl, Kari GA1GG, Gustav M1CKL1TZ, Walter KRE1BACH, Sadullah MALKOÇ, Ali BEKİR, Mehmet EMİK Salih SITKI ve Bahaddin Bey).
Bu amenajman heyeti Hendek İlçesinin kuzeyinde yer alan Sert Köyü civarında 7.147 ha büyüklüğünde ve o zamanki Bakanın adı verilen "Çam Dağı Mustafa Şeref Bey Ormanı" nın Amenajman Planını yapmıştır. İlk Orman Amenajman Planı olma özelliğini taşıyan bu plan 25 Ocak 1918 tarihinde tamamlanarak imzalanmış ve basılarak çoğaltılmıştır.
Türk Ormancılık tarihinde ilk "Orman Amenajman Planı" olma özelliği taşıyan bu plan, Türkiye'de Sürdürülebilir Orman Yönetiminin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Türk Ormancılık tarihinde çok önemli bir dönüm noktası olan bu çalışmanın mevcut ve gelecekteki Orman Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatı birimlerinin ve ilgili tüm tarafların bilgilendirilmesine imkan sağlayacak logo tasarımı çalışması ile de tamamlanmıştır.      
 
"Orman Ameliyat Mektebi"   
       1900’lü yılların başında ülkemizde ormanlar günden güne azalmaktaydı. Ayrıca Orman içindeki açıklıklar ve boşluklar da mevcut ormanların azalmasına ve tahribine yol açıyordu. Bunun farkına varan o günkü Ziraat Bakanlığı, Almanya’dan uzmanlar getirerek, sorunu çözmeye çalışıyordu.
        Uzmanların hazırladığı raporlara göre, Ormanların korunması ve bakımı için okullar açarak, gençlerin bu yönde eğitilmelerine öncelik verilmeliydi.
 
Buradan hareketle; Ziraat Bakanlığı, 31 Temmuz 1911 tarihli “Orman Ameliyat Mektebi Esbab-ı Mucibe Layihası” ve 2 Mayıs 1913 tarihli “Orman Ameliyat Mektebi Nizamnamesi” ile Ormanların çoğaltılıp, bakımının yapılması için okul açılmasını kararlaştırmış oldu.
         Bu yasa tasarısının ve yönetmeliğin çıkmasının ardından, Sakarya’nın o zamanki adıyla Hendek Kasabası’nda ilk Orman Ameliyat Mektebi açılmış oldu. Bu okulun açılmasıyla birlikte Hendek Kasabası’nın amenajman planları yapıldı ve Hendek’te büyük bir Ormancılık faaliyetine başlandı. Bölgedeki yerel halkın katılımıyla ağaçlandırma seferberliği hep bu okulun öncülüğünde gerçekleşmiştir.
 
         Okulun açıldığı Hendek Kasabası’nın ‘Sert’ Köyü, Orman içinde bir köydü.   Köylülerin terk ettiği binalar, onarılarak okul hakline getirilmişti.
Mütareke yıllarında, köyden ayrılanların tekrar köye dönme kararı çıkınca, Okul önce Adapazarı Merkez’e ve oradan da Beykoz’a taşınmıştır.
   1918 yılında Beykoz’a taşınan okul, bugünkü Kaymakdonduran Suyu’nun bulunduğu Arpacı Çiftliği’nde açılmıştır. Çiftlikteki binalar okul, yatakhane ve yemekhane olarak düzenlenmiştir.
        Okul, o günkü ekonomik koşullarla ormandaki çeteler yüzünden 1920 yılına kadar ancak varlığını sürdürebilmiştir.
Eğitim süresi 2 yıllık olan ‘Beykoz Orman Ameliyat Mektebi’ ortaokuldan sonra kaydolunabilinen bugünkü Meslek Lisesi dengi bir okuldu.
 
                                          
HENDEK ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER
 
                 İşletme Müdürlüğünün Coğrafi Konumu:
                 Hendek Orman İşletme Müdürlüğü, Sakarya ilinin doğusunda yer almaktadır. kuzeyinde  Karadeniz’e paralel birinci sıra dağlar, güneyinde ise yine Karadeniz’e paralel uzanan ikinci sıra dağlar arasında kalmaktadır.doğusunda Düzce Orman İşletme Müdürlüğü, batısında Adapazarı ve Akyazı Orman İşletme Müdürlükleri, kuzeyinde Karasu Orman İşletme Müdürlüğü, güneyinde de Mudurnu ve Akyazı Orman işletme Müdürlükleri bulunmaktadır. Müdürlüğün genel sahası Hendek ilçe sınırlarını kapsamaktadır. Genel saha olarak 61.333,1 Ha.’dır.
 
                 İşletme Müdürlüğünün Tarihçesi:
 
    a)  Hendek Devlet Orman İşletmesi Orman Genel Müdürlüğünün 17.07.1958 tarih ve 3/3003-K/965 sayılı olurları ile kurulmuş 01.09.1958 tarihinde fiilen faaliyetlere başlamıştır.
     Hendek İşletmesi kuruluşuna Adapazarı Müdür Muavini Kadir NOYAN ve Vize İşletmesinden Hayrettin YÖRÜKLÜ Genel Müdürlükçe görevlendirilmiş 30.09.1958 tarihine kadar İşletme Müdürlüğüne vekaleten bakan Kadir NOYAN bu tarihte görevini Orman Yüksek Mühendisi A.Kemal SAKARYA’ya bırakmıştır. 01.01.1959 tarihine kadar İstanbul Baş Müdürlüğüne bağlı olan İşletmemiz bu tarihte Adapazarı Baş Müdürlüğüne bağlanmıştır. Kurulduğu yılda, Karadere, Soğuksu, Kurtköy, ve Merkez bölgesi olmak üzere 4 bölgeden ibaret olan Hendek İşletmesi 1960 yılında bölge sayısı 6’ya çıkmış ise de 13.01.1974 yılında Soğuksu bölgesinin kapanarak Kurtköy Bölgesine bağlanmasıyla bölge sayısı 5’e düşmüştür.
               b) 1982 yılında A.G.M.’nin lağvedilerek boşta kalan Ağaçlandırma Şefliğinin İşletmemize geçmesiyle bölge şefliği sayısı 6’ya çıkmıştır. 1992 yılında Ağaçlandırma Şefliği tekrar A.G.M. bünyesine geçmiştir. Hendek Orman İşletme Müdürlüğü; Süleymaniye Şefliğinin 12.11.1992 yılında Kurtköy Şefliğinden ayrılarak kurulmasıyla Kurtköy, Süleymaniye, Karadere, Hendek ve Aksu İşletme Şeflikleri olmak üzere 5 şeflik olarak faaliyetlerini yürütmektedir.
 
                 İşletme Müdürlüğünün Topoğrafik Durumu:
 
            Hendek Orman İşletme Müdürlüğü sınırları kuzeyde Çamdağı ve güneyde bulunan Keremali sıradağlarının zirvelerine kadar ulaşmaktadır. Hendek ilçe merkezine yakın yerler ise düz ova şeklindedir. Kuzeybatı sınırında Sakarya Nehri, Mudurnu Çayı, Dinli Çayı geçmektedir. En yüksek rakım 1729 m. Dikmen Tepesidir.
              
 
              İklimi :
 
           İşletme Müdürlüğümüz mıntıkası itibari ile Batı Karadeniz iklim kuşağının etkisi altındadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 797 mm.’dir. Yağışlar kışın kar, ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde yağmur şeklinde olmaktadır.
            En yüksek sıcaklık Temmuz, Ağustos aylarında, en düşük sıcaklık ise Ocak ayında olmaktadır.
 
 
 
 Hendek Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı
 İşletme Şefliklerinin Ormanlık Alan Durumu
 

İŞLETME

ŞEFLİĞİ

NORMAL ORMAN BOZUK ORMAN TOPLAM ORMAN ORMANSIZ ALAN GENEL ALAN (Ha)
Hendek 7.005,1 128,8 7.133,9 12.018,6 19.152,5
Aksu 5.501,1 213,2 5.714,3 2.548,6 8.262,9
Çamdağı 1917 6.474,3 103,9 6.578,2 1.423,9 8.002,1
Karadere 6.811,1 782,1 7.593,2 6.863,4 14.456,6
Süleymaniye 4.721,4 282,2 5.003,6 6.455,4 11.459,0
İşletme Müd. Toplamı 30.513,0 1.510,2 32.023,2 29.309,9 61.333,1